Cách tính vải may rèm: độ dồn, số khổ vải, bước lặp hoa văn và vải khổ cao

Cần sáu nhóm dữ liệu: chiều dài ray, mép quay và chồng mí, chiều dài hoàn thiện, kiểu đầu rèm (quyết định độ dồn), khổ vải và bước lặp hoa văn. Thiếu một trong các số này, định mức vải rèm sẽ sai lệch đáng kể.

• Chiều dài ray: đo theo phương pháp đo rèm tại công trình, không lấy theo kích thước ô cửa.
• Mép quay và chồng mí: phần rèm quay vào tường hoặc hộc ở hai đầu, và phần hai tấm chồng lên nhau ở giữa với rèm mở giữa.
• Chiều dài hoàn thiện: từ điểm treo đến chân rèm, tính theo cao độ sàn hoàn thiện.
• Kiểu đầu rèm: xếp ly, sóng, khoen ore… quyết định độ dồn; xem các kiểu đầu rèm.
• Khổ vải: khổ thường khoảng 140–150 cm, khổ cao khoảng 280–300 cm.
• Bước lặp hoa văn và kiểu khớp hoa: ghi trên thẻ mẫu vải.

Độ dồn rèm là tỉ lệ giữa chiều rộng vải phẳng và chiều rộng rèm khi đóng. Rèm xếp ly thông thường dùng 2–2,5 lần; rèm khoen ore và rèm sóng thường thấp hơn hoặc tương đương tùy hệ ray.

Giảm độ dồn để tiết kiệm vải làm rèm phẳng và thưa nếp, đặc biệt dễ thấy với vải voan. Mức độ dồn nên được ghi rõ trong bảng thông số để xưởng may và bộ phận dự toán dùng cùng một con số. Khi tạo dự án trên SEAMATER, ghi độ dồn và kiểu đầu rèm cho từng cửa sổ giúp báo giá phản ánh đúng định mức.

Công thức tính số mét vải rèm có bốn bước: chiều rộng phẳng, số khổ vải, chiều dài cắt và tổng số mét. Các giá trị biên may trong bảng là mức thông thường; mỗi xưởng may có định mức riêng nên cần xác nhận trước khi chốt BOQ.

Với ray 3 m, rèm xếp ly độ dồn 2,5 và vải hoa văn khổ 140 cm có bước lặp 64 cm, cần khoảng 23,1 m vải. Cùng kích thước nhưng là vải trơn chỉ cần khoảng 19,3 m.

Dữ liệu đầu vào

• Ray 300 cm, rèm mở giữa hai tấm.
• Mép quay 8 cm mỗi đầu, chồng mí 5 cm mỗi tấm.
• Chiều dài hoàn thiện 250 cm.
• Độ dồn 2,5; gấu 15 cm; đầu rèm 10 cm; biên mép 5 cm mỗi mép.
• Vải khổ 140 cm, khổ sử dụng 137 cm, bước lặp dọc 64 cm, khớp hoa thẳng.

Các bước tính

1. Chiều rộng cần che: 300 + 2 × 8 + 2 × 5 = 326 cm.
2. Nhân độ dồn: 326 × 2,5 = 815 cm.
3. Cộng biên mép cho 4 mép (2 tấm): 815 + 4 × 5 = 835 cm.
4. Số khổ vải: 835 ÷ 137 = 6,09, làm tròn lên 7 khổ, tức 3,5 khổ mỗi tấm.
5. Chiều dài cắt vải trơn: 250 + 15 + 10 = 275 cm.
6. Làm tròn theo bước lặp: 275 ÷ 64 = 4,30, làm tròn lên 5 bước lặp, tức 5 × 64 = 320 cm mỗi khổ.
7. Tổng: 7 × 320 = 2.240 cm, cộng một bước lặp 64 cm để căn hoa khổ đầu, được 2.304 cm, tức 23,04 m. Đặt khoảng 23,1 m.

Nếu là vải trơn: 7 × 275 = 1.925 cm, tức 19,25 m, đặt khoảng 19,3 m. Hoa văn làm tăng 3,79 m, khoảng 20% so với vải trơn. Nếu chấp nhận 6 khổ, độ dồn thực tế chỉ còn khoảng 2,46 (6 × 137 − 20 = 802 cm, chia 326 cm), một lựa chọn có thể cân nhắc khi đã thống nhất với thiết kế.

Vải khổ cao 280–300 cm thường được may khổ ngang: chiều khổ vải trở thành chiều cao rèm, nên rèm không có đường nối dọc và số mét vải gần bằng chiều rộng phẳng. Điều kiện là chiều dài cắt phải nhỏ hơn khổ vải sử dụng.

Ví dụ: rèm voan sóng, vải khổ 280 cm

1. Chiều rộng cần che vẫn là 326 cm (ray 300 cm, mép quay và chồng mí như ví dụ trên).
2. Độ dồn 2,0: 326 × 2 = 652 cm; cộng biên mép 4 × 5 = 20 cm, được 672 cm.
3. Kiểm tra chiều cao: 250 + gấu 10 + đầu rèm 8 = 268 cm, nhỏ hơn khổ sử dụng khoảng 276 cm (280 cm trừ 2 cm biên mỗi bên).
4. Số mét vải: 672 cm cộng 5 cm dư cắt cho mỗi tấm (2 tấm), được 682 cm, tức 6,82 m. Đặt khoảng 6,9 m.

So sánh: nếu dùng vải voan khổ 140 cm may khổ dọc, cần 672 ÷ 137 = 4,91, làm tròn 5 khổ × 268 cm = 1.340 cm, tức 13,4 m, kèm 4 đường nối dọc dễ thấy trên voan. Lưu ý vải may khổ ngang chỉ phù hợp khi hoa văn và hướng dệt cho phép xoay; vải có hướng tuyết hoặc hoa văn một chiều cần hỏi nhà sản xuất.

Bước lặp càng lớn thì phần vải bỏ đi ở mỗi khổ càng nhiều, vì chiều dài cắt phải làm tròn lên bội số của bước lặp. Khớp hoa so le (half-drop) thường tốn thêm vải so với khớp hoa thẳng.

• Khớp hoa thẳng (straight match): hoa văn nằm cùng cao độ ở hai mép khổ; mỗi khổ cắt cùng điểm bắt đầu.
• Khớp hoa so le (half-drop): hoa văn ở khổ kế tiếp lệch nửa bước lặp; nhiều xưởng cộng thêm nửa bước lặp cho mỗi chiều dài cắt hoặc bố trí cắt xen kẽ.
• Bước lặp ngang: ảnh hưởng đến vị trí nối và cách căn giữa hoa văn trên từng tấm.

Với hoa văn lớn, nên chốt vị trí hoa văn ở chân hoặc đầu rèm trên bản vẽ, vì quyết định này thay đổi cách cắt và định mức.

Vải lót tính cùng số khổ với vải mặt nhưng không cần làm tròn theo bước lặp, và chiều dài cắt ngắn hơn vì lót thường kết thúc cao hơn chân rèm khoảng 2,5 cm.

Với ví dụ rèm xếp ly ở trên, lót khổ 140 cm dùng 7 khổ. Lấy chiều dài cắt khoảng 270 cm (ngắn hơn vải mặt khoảng 5 cm do gấu lót cao hơn và phần đầu rèm), tổng lót là 7 × 270 = 1.890 cm, tức 18,9 m. Với lót blackout, nên đặt đủ số lượng của dự án ngay từ đầu để màu mặt lót nhìn từ ngoài vào thống nhất.

BOQ nên ghi định mức vải rèm theo từng mã cửa sổ, tách vải mặt, vải lót và phụ kiện, kèm các giả định đã dùng để tính. Cách làm này giúp QS và nhà cung cấp kiểm tra chéo nhanh.

1. Ghi mã cửa sổ, chiều dài ray, chiều dài hoàn thiện và kiểu đầu rèm.
2. Ghi độ dồn, khổ vải, bước lặp và số khổ.
3. Ghi số mét vải mặt và vải lót theo từng cửa sổ, sau đó cộng theo mã vải.
4. Đặt đủ số lượng của một mã vải ngay từ đầu, vì đặt bổ sung có thể lệch màu giữa các lần sản xuất.
5. Thêm vải cho phòng mẫu nếu dự án yêu cầu.

Xem cách viết dòng BOQ cho rèm, giấy dán tường và thảm và bảng thuật ngữ rèm cửa Việt–Anh để thống nhất cách gọi tên giữa các bên. Trên SEAMATER, vải nội thất được bán theo mét và định mức vải được kiểm tra cho khách hàng: đội dự án gửi kích thước cửa sổ, kiểu đầu rèm và mã vải để đối chiếu số khổ và số mét. Cách tính này áp dụng như nhau cho dự án trong nước và ở nước ngoài.