Các loại giấy dán tường: đặc tính, độ bền và cách chọn cho từng khu vực

Các loại giấy dán tường khác nhau chủ yếu ở lớp nền (giấy, non-woven, vải) và lớp mặt (giấy, vinyl, sợi dệt, vật liệu tự nhiên). Hai lớp này quyết định độ bền, khả năng lau rửa và cách vật liệu phản ứng với độ ẩm trong tường.

Non-woven ổn định kích thước khi gặp keo, cho phép quét keo trực tiếp lên tường và thường bóc khô được khi thay mới. Giấy nền giấy giãn khi ngấm keo, cần thời gian ủ keo đồng đều giữa các tấm để mối nối không hở khi khô.

Với dự án, non-woven giảm rủi ro thi công vì tấm giấy không co giãn, mối nối ổn định và tốc độ dán nhanh hơn. Non-woven cũng cho hơi ẩm thoát qua tốt hơn vinyl, nên thường được ưu tiên cho tường bao ngoài hoặc căn hộ có mùa nồm. Giấy nền giấy vẫn được dùng cho một số dòng in thủ công hoặc hoa văn cổ điển, khi đó cần đội thi công quen kiểm soát thời gian ngấm keo.

Không. Giấy dán tường vinyl bền và lau rửa được, nhưng lớp PVC hạn chế hơi ẩm thoát ra khỏi tường, nên có nguy cơ nấm mốc nếu dán trên tường còn ẩm hoặc tường thấm.

Vinyl phù hợp cho bếp, khu ăn uống, hành lang và phòng trẻ em, nơi cần lau chùi thường xuyên. Trên thị trường có hai dạng chính: vinyl phủ mỏng trên nền giấy hoặc non-woven, và vinyl đặc (solid vinyl) có lớp PVC dày hơn. Khi chỉ định, đơn vị thiết kế nên ghi rõ:

• Mức chịu lau rửa (washable) hay chịu cọ rửa (scrubbable) theo ký hiệu trên nhãn cuộn.
• Tường bao ngoài, tường giáp phòng tắm phải được chống thấm và đo độ ẩm trước khi dán.
• Keo có thành phần chống nấm khi thi công ở khu vực ẩm.

Nguyên nhân và cách xử lý chi tiết có trong bài giấy dán tường bị ẩm mốc.

Hành lang, sảnh thang máy và phòng khách sạn thường dùng vinyl nền vải (fabric-backed vinyl) loại thương mại. Vật liệu này chịu va chạm của xe đẩy hành lý, chịu cọ rửa và thường có hồ sơ thử nghiệm cháy.

Theo cách phân loại phổ biến tại thị trường Mỹ, vinyl thương mại được chia thành Type I (tải nhẹ, phòng ít va chạm), Type II (tải trung bình, thường dùng cho hành lang, phòng khách sạn, sảnh) và Type III (tải nặng, khu dịch vụ, bệnh viện), dựa trên trọng lượng và các chỉ số chịu mài mòn, chịu va đập. Nhiều thương hiệu khách sạn quốc tế ghi trực tiếp loại vinyl yêu cầu trong tiêu chuẩn thiết kế.

• Khổ cuộn thường rộng khoảng 1,30–1,37 m, giảm số mối nối trên hành lang dài.
• Thi công bằng phương pháp cắt chồng mí (double-cut) để mối nối khít.
• Yêu cầu chống cháy phụ thuộc loại công trình và vị trí; xem tiêu chuẩn chống cháy cho vật liệu hoàn thiện.

Sách mẫu (catalogue) giấy dán tường và mẫu hoa văn khổ lớn thường được cho mượn, không tặng. Trên SEAMATER, mẫu mượn có đặt cọc; mức cọc và thời hạn mượn tùy loại mẫu. Account Owner giao và thu hồi mẫu; giao miễn phí tại TP.HCM, khu vực khác sắp xếp với SEAMATER; mẫu bị mất hoặc không hoàn trả thì không được hoàn cọc.

Giấy dán tường vải và vật liệu tự nhiên như cói, gai, sợi raffia, bần (cork) hay veneer gỗ mang lại chiều sâu bề mặt, nhưng có chênh màu giữa các tấm và mối nối nhìn thấy được. Đây là đặc tính của vật liệu, không phải lỗi sản xuất.

• Chênh màu: sợi tự nhiên nhuộm hoặc phơi theo mẻ, nên mỗi tấm có thể khác nhau; nhà sản xuất thường khuyến nghị đảo chiều hoặc sắp xếp tấm trước khi dán.
• Mối nối: với cói và gai, mối nối luôn lộ; nên trao đổi trước với chủ đầu tư bằng mẫu hoa văn khổ lớn.
• Độ ẩm: không dùng cho phòng tắm, khu bếp hở hoặc tường có nguy cơ thấm; sợi tự nhiên có thể ố vàng hoặc mốc.
• Vệ sinh: chủ yếu hút bụi, không lau ướt; khu vực tay chạm nhiều nên tránh.

Giấy dán tường vải (textile wallcovering) có lớp mặt là vải dệt dán trên nền giấy hoặc non-woven. Loại này giảm vang ở mức nhất định, phù hợp phòng họp, vách đầu giường, nhưng cần đội thi công kiểm soát keo để không thấm ra mặt vải.

Giấy phù điêu, tranh tường in kỹ thuật số và film nội thất giải quyết ba nhu cầu khác nhau: tạo khối nổi có thể sơn, tạo vách điểm nhấn theo kích thước, và hoàn thiện lại bề mặt nhẵn mà không cần tháo dỡ.

Giấy phù điêu

Giấy phù điêu hoặc giấy dập nổi có thể sơn phủ, tạo hoa văn nổi cho tường dưới, trần và hành lang phong cách cổ điển. Bề mặt sau khi sơn khá bền với va chạm nhẹ.

Tranh tường in kỹ thuật số

Tranh tường được in theo kích thước tường thực tế trên nền non-woven hoặc vinyl, chia thành các tấm đánh số. Cần đo lại sau khi trát hoàn thiện, duyệt bản in thử màu và dự tính phần tràn mép để cắt sát trần, sàn.

Film nội thất

Film nội thất (decor film) là màng PVC tự dính có vân gỗ, đá, kim loại hoặc màu trơn, dán lên bề mặt phẳng, nhẵn, không xốp như MDF, kim loại, kính hoặc laminate cũ. Film phù hợp cải tạo cánh tủ, cửa, vách thang máy, nhưng không dùng thay giấy dán tường trên tường trát còn gồ ghề vì mọi khuyết tật nền sẽ lộ ra. Đây là vật liệu hoàn thiện đồ nội thất, không phải film dán tường; SEAMATER có bán film nội thất.

Khổ cuộn quyết định số tấm (drop) cần dán, số mối nối và mức hao hụt, nên không thể so sánh giá chỉ theo cuộn. Bảng dưới đây là các khổ thường gặp; kích thước thực tế luôn lấy theo nhãn cuộn của từng mã.

Cách quy đổi từ kích thước phòng sang số cuộn, gồm bước lặp hoa văn và hao hụt, có trong bài cách tính số cuộn giấy dán tường.

Nguyên tắc chung: khu vực càng nhiều va chạm và cần lau rửa thì càng cần lớp mặt vinyl; khu vực càng có nguy cơ ẩm thì càng cần vật liệu thoát hơi và nền tường được xử lý kỹ.

Sau khi chọn loại, quy trình chuẩn bị tường và nghiệm thu được trình bày trong bài thi công giấy dán tường. Đội dự án có thể lưu các mã đã chọn vào một dự án để yêu cầu báo giá. Tài khoản đã đăng ký xem được lead time và tồn kho theo từng sản phẩm; tài khoản trade đã xác minh xem thêm giá.