Các kiểu đầu rèm: xếp ly, rèm sóng, rèm ore và phụ kiện mỗi kiểu cần

Đầu rèm là phần trên cùng của tấm rèm, nơi vải được tạo nếp và gắn vào ray hoặc thanh treo. Kiểu đầu rèm cần được chốt ở giai đoạn thiết kế kỹ thuật, vì nó kéo theo ba quyết định khác: loại phụ kiện treo, kích thước hộc rèm và khối lượng vải.

Trong thực tế công trình tại Việt Nam, sai lệch thường gặp là hộc rèm thạch cao đã đóng theo kích thước của ray thường, sau đó chủ đầu tư chuyển sang rèm sóng có động cơ. Khi đó hộc không đủ rộng cho hai lớp ray (thông thường cần lòng hộc khoảng 25–30 cm), không có ổ điện cho motor, và đội thi công phải cắt trần để sửa. Chốt kiểu đầu rèm sớm là cách đơn giản để tránh vòng làm lại này. Chi tiết về kích thước hộc và ray được trình bày tại trang thanh ray rèm và hộc rèm thạch cao.

Rèm xếp ly phù hợp với không gian cần vẻ trang trọng, cổ điển hoặc tân cổ điển, như biệt thự, sảnh khách sạn, phòng khách nhà phố. Nếp ly được may cố định trên băng keo dựng (buckram), nên tấm rèm giữ phom ổn định và dồn gọn khi mở.

• Ly đôi và ly ba: ly ba cho nếp đầy và trang trọng hơn; ly đôi dùng ít vải hơn, hợp với vải hoa văn lớn vì hoa văn ít bị nếp gấp che khuất.
• Độ dồn: thông thường 2–2,5 lần chiều rộng ray.
• Phụ kiện: ray có bánh xe hoặc thanh treo có khoen; dùng được với ray động cơ.
• Lưu ý: khoảng cách giữa các ly phải chia đều theo chiều rộng thành phẩm, nên số đo ray cần chính xác trước khi may.

Một biến thể trang trọng hơn là đầu ly chén (goblet), nếp ly được nhồi tạo hình trụ. Kiểu này thường đi với thanh treo và ít dùng khi rèm phải kéo mở hằng ngày, vì nếp ly chén dễ bị bẹp.

Rèm sóng ripplefold tạo các nếp sóng đều đặn chạy suốt chiều cao tấm rèm, nhờ vải được bấm vào các con chạy (carrier) đặt cách đều nhau trên ray chuyên dụng. Khác với rèm xếp ly, hình dạng nếp do khoảng cách con chạy quyết định chứ không do đường may.

Đây là kiểu đầu rèm được dùng phổ biến trong căn hộ cao tầng và văn phòng hiện đại tại Việt Nam, vì ba lý do: nếp sóng gọn hợp với nội thất tối giản, rèm dồn thành khối đều khi mở, và hệ ray sóng tương thích tốt với động cơ đặt trong hộc rèm.

• Độ dồn: thông thường khoảng 2–2,2 lần, tùy khoảng cách con chạy của từng hệ ray.
• Phụ kiện bắt buộc: ray sóng và con chạy đồng bộ của cùng một hệ; không thay bằng ray thường.
• Vải: tránh vải quá dày, quá cứng hoặc có lớp tráng cứng, vì nếp sóng sẽ gãy thay vì cong đều.
• Động cơ: phần lớn hệ ray sóng có phiên bản lắp motor; cần chừa không gian và nguồn điện trong hộc, xem thêm kế hoạch lắp rèm tự động trước khi đóng trần.

Rèm ore (rèm khoen) chỉ dùng với thanh treo tròn, không dùng với ray âm trần và không lắp được với ray động cơ thông thường. Thanh treo luồn trực tiếp qua các khoen kim loại đục trên đầu vải.

• Ưu điểm: nếp sâu, đều, dáng hiện đại; dễ tháo giặt; phù hợp nhà phố, homestay, phòng ngủ phụ.
• Độ dồn: thông thường 1,5–2 lần.
• Hạn chế: có khe sáng phía trên thanh treo và hai bên, nên không phù hợp khi yêu cầu cản sáng cao như phòng ngủ khách sạn.
• Chi tiết cần chỉ định: màu và vật liệu khoen (inox mờ, đồng, đen sơn tĩnh điện), đường kính khoen tương ứng đường kính thanh treo, số khoen chẵn trên mỗi tấm để hai mép rèm quay về phía tường.

Ba kiểu này ít xuất hiện trong dự án hiện đại nhưng vẫn có chỗ dùng cụ thể.

Rèm nhún ly bút chì (pencil pleat)

Vải được rút qua băng nhún có dây kéo, nên độ dồn điều chỉnh được tại chỗ. Độ dồn thông thường 2–2,5 lần. Phù hợp cửa sổ nhỏ, phòng phụ, hoặc rèm vải mỏng phía sau rèm chính. Nếp kém đều hơn rèm xếp ly may sẵn.

Rèm quai vải (tab top)

Các quai vải luồn qua thanh treo. Dáng mộc, hợp phong cách đồng quê hoặc resort. Khe sáng giữa các quai rõ, không dùng cho yêu cầu cản sáng, và kéo mở nặng tay vì vải ma sát trực tiếp với thanh.

Hộp che ray (pelmet)

Hộp che ray dạng phẳng hoặc cắt dáng, bằng gỗ hoặc bọc vải, che phần ray và đầu rèm. Hữu ích khi công trình không có hộc rèm nhưng cần giấu ray, hoặc trong nội thất cổ điển. Hộp che ray cần khung đỡ riêng và làm tăng chiều sâu lắp đặt phía trên cửa.

Bảng dưới tóm tắt các thông số đội thiết kế cần chốt cho từng kiểu đầu rèm. Độ dồn là giá trị tham khảo thông thường; số cuối cùng phụ thuộc vải và hệ phụ kiện cụ thể.

Khi bóc tách vải, độ dồn được nhân với chiều rộng ray chứ không nhân với chiều rộng ô cửa. Cách tính đầy đủ có trong trang cách tính vải may rèm theo độ dồn và lặp hoa văn.

Chọn kiểu đầu rèm theo thứ tự: yêu cầu công năng, điều kiện kỹ thuật tại công trình, rồi mới đến thẩm mỹ.

1. Yêu cầu cản sáng: phòng ngủ khách sạn, phòng chiếu cần rèm sóng hoặc xếp ly có lớp lót cản sáng, đặt trong hộc rèm. Loại trừ rèm ore và quai vải.
2. Có hộc rèm hay không: có hộc thạch cao thì ưu tiên ray (sóng hoặc xếp ly). Không có hộc, lắp tường, thì thanh treo và rèm ore là lựa chọn hợp lý.
3. Có động cơ hay không: nếu có, chỉ cân nhắc rèm sóng hoặc xếp ly trên ray motor.
4. Loại vải: vải nặng, dày hợp xếp ly; vải mềm, rủ hợp rèm sóng; vải hoa văn lớn hợp xếp ly đôi hoặc rèm sóng có độ dồn vừa phải. Showroom Bonario, đóng vai trò Material & Spec Center của SEAMATER, cho phép đội thiết kế xem vật liệu thực tế để kiểm tra độ rủ của vải trước khi chốt kiểu đầu rèm.
5. Khí hậu và vận hành: ở miền Bắc mùa nồm, vải rèm dễ hút ẩm và nặng hơn; nên tránh kiểu đầu rèm đòi hỏi vải quá dày trên ray tải nhẹ. Ở khu nghỉ dưỡng ven biển, chọn khoen và phụ kiện kim loại chống ăn mòn.
6. Bảo trì: khách sạn, căn hộ dịch vụ cần tháo giặt định kỳ nên chọn kiểu đầu rèm tháo lắp nhanh, như rèm sóng bấm con chạy hoặc rèm ore.

Các thuật ngữ như độ dồn, độ xếp gọn (stackback), mép trước (leading edge) được giải thích song ngữ trong bảng thuật ngữ rèm cửa Việt–Anh.

Một dòng chỉ định đầu rèm đầy đủ giúp nhà cung cấp báo giá đúng và giảm việc hỏi lại. Tối thiểu cần ghi:

• Kiểu đầu rèm và biến thể (ví dụ: xếp ly ba, rèm sóng, rèm ore khoen 40 mm).
• Độ dồn yêu cầu hoặc khoảng cách con chạy với rèm sóng.
• Hệ phụ kiện: ray âm hộc, ray gắn tường, thanh treo; tay kéo, dây kéo hay động cơ.
• Kiểu kéo: một tấm kéo về một bên (ghi rõ bên trái hay phải) hoặc hai tấm kéo về hai bên.
• Lớp lót: không lót, lót thường, lót cản sáng.
• Vị trí và mã cửa trên bản vẽ để đối chiếu khi khảo sát.

Trên SEAMATER, đội dự án tạo một dự án, đặt mẫu vải trong dự án và gửi yêu cầu báo giá theo từng mã cửa, kèm kiểu đầu rèm đã chọn. Tài khoản đã đăng ký xem được thời gian cung ứng (lead time) và tồn kho theo từng sản phẩm; tài khoản trade đã xác minh xem thêm giá. SEAMATER cũng khảo sát và lắp đặt rèm, ray và động cơ.