Thi công giấy dán tường: chuẩn bị tường, quy trình dán và nghiệm thu

Quy trình dán giấy dán tường cho dự án gồm tám bước; ba bước đầu là khâu chuẩn bị và quyết định phần lớn chất lượng hoàn thiện. SEAMATER khảo sát và đo đạc hiện trạng tường, đồng thời lắp đặt giấy dán tường; đơn vị thiết kế và quản lý dự án vẫn cần xác nhận điều kiện đầu vào và nghiệm thu đầu ra.

1. Nghiệm thu tường: độ ẩm, độ phẳng, sơn lót.
2. Kiểm tra vật tư: mã, số lô (batch), số lượng, chiều dán.
3. Bố trí tấm: xác định điểm bắt đầu, vị trí mối nối, căn hoa văn.
4. Kẻ dây dọi cho tấm đầu tiên.
5. Cắt tấm có chừa dư đầu và chân, căn hoa văn.
6. Quét keo theo đúng loại giấy và dán, miết từ giữa ra.
7. Xử lý mối nối, góc, ô cửa, công tắc và ổ cắm.
8. Vệ sinh keo thừa, kiểm soát điều kiện phòng trong thời gian khô và nghiệm thu.

Tường phải khô, phẳng, chắc, sạch và đã được sơn lót phù hợp. Xử lý tường trước khi dán giấy là bước quyết định, vì giấy dán tường không che được khuyết tật mà còn làm lộ rõ hơn dưới ánh sáng chiếu xiên.

Lớp trát và bả mới cần thời gian khô phụ thuộc độ dày, thời tiết và thông gió; trong mùa mưa hoặc mùa nồm, thời gian này kéo dài đáng kể. Đo độ ẩm thay vì ước lượng theo số ngày giúp tránh nhiều lỗi bong và nấm mốc. Với tường gồ ghề, phương án thường dùng là bả và xả phẳng lại hoặc dán một lớp giấy lót (lining paper) trước khi dán giấy hoàn thiện.

Cách bóc giấy dán tường cũ phụ thuộc lớp nền: non-woven thường bóc khô được nguyên tấm, còn giấy nền giấy và vinyl cần làm mềm keo bằng nước, dung dịch bóc giấy hoặc máy hơi nước.

• Ngắt điện khu vực có công tắc, ổ cắm trước khi làm ướt tường.
• Với vinyl hoặc giấy có lớp phủ chống nước, tạo vết xước nhẹ trên bề mặt để dung dịch hoặc hơi nước thấm vào keo; tránh làm xước sâu vào lớp bả.
• Trên tường thạch cao, hạn chế làm ướt nhiều để không làm hỏng lớp giấy mặt tấm thạch cao.
• Sau khi bóc, rửa sạch keo cũ, để tường khô, bả vá chỗ hỏng, chà phẳng và sơn lót lại.
• Trang bị kính bảo hộ và găng tay cho đội thi công khi dùng hóa chất hoặc hơi nước.

Trong dự án cải tạo, nên dự trù thời gian sửa tường sau khi bóc, vì tình trạng tường thường chỉ lộ ra khi giấy cũ đã được gỡ.

Giấy dán tường nên thi công sau khi trần, sơn và các hạng mục phát sinh bụi đã hoàn thành, và trước khi lắp mặt công tắc, đèn tường, nội thất rời. Sắp xếp đúng trình tự giúp tránh làm bẩn giấy và tránh phải tháo lắp nhiều lần.

Với len chân tường, thứ tự phụ thuộc chi tiết thiết kế; điều quan trọng là thống nhất trước điểm dừng của giấy tại chân tường để không phải cắt sửa sau.

Khảo sát và lắp đặt giấy dán tường, rèm và đèn chùm có thể được đặt lịch cùng nhau để thống nhất trình tự giữa các hạng mục.

Ba điểm cần kiểm soát là kiểm tra số lô, căn dây dọi và kỹ thuật keo theo đúng loại giấy. Các điểm còn lại chủ yếu là tay nghề đội thi công.

• Số lô: kiểm tra số lô trên nhãn của tất cả các cuộn khi nhận hàng và trước khi mở; nên dán một mặt tường bằng các cuộn cùng số lô nếu có thể. Giữ lại nhãn cuộn cho hồ sơ.
• Chiều dán: một số giấy trơn yêu cầu đảo chiều tấm xen kẽ; ký hiệu nằm trên nhãn cuộn.
• Dây dọi: tấm đầu tiên căn theo đường thẳng đứng, không căn theo góc tường vì góc hiếm khi thẳng tuyệt đối.
• Chừa dư: cắt tấm dư khoảng 5 cm ở đầu và chân để cắt sát trần, sàn sau khi dán.
• Keo: non-woven thường quét keo lên tường; giấy nền giấy quét keo lên giấy và ủ đúng thời gian ghi trên nhãn. Ở khu vực ẩm, dùng keo có thành phần chống nấm.
• Mối nối: ghép mí sát nhau, không chồng mí (trừ khi cắt chồng mí đối với vinyl khổ lớn); lăn nhẹ bằng con lăn mối nối.
• Keo thừa: lau ngay bằng khăn ẩm sạch; keo khô trên mặt giấy để lại vết bóng.
• Công tắc, ổ cắm: ngắt điện, tháo mặt, rạch chéo giấy, cắt gọn rồi lắp lại mặt.

Sau khi dán hai đến ba tấm đầu, nên dừng lại kiểm tra chênh màu và khớp hoa văn dưới ánh sáng phòng. Lỗi phát hiện ở bước này chỉ mất vài tấm; phát hiện khi đã xong cả phòng thì phải dán lại toàn bộ.

Nghiệm thu giấy dán tường nên thực hiện sau khi giấy khô, dưới ánh sáng sử dụng bình thường của phòng, quan sát từ khoảng cách sử dụng thông thường. Ánh sáng chiếu xiên dùng để kiểm tra tường trước khi dán; nếu dùng khi nghiệm thu, mọi mối nối sẽ trông rõ hơn so với điều kiện sử dụng thực tế.

Nếu có lỗi cục bộ, đội thi công có thể sửa bằng cách cắt chồng hai lớp (double-cut) để thay đúng vùng hỏng bằng phần giấy dư còn lưu, căn khớp hoa văn.

Ba lỗi phổ biến trong điều kiện Việt Nam là bong mép trong mùa nồm, đốm nấm mốc trên tường bao và hở mối nối do giấy khô quá nhanh dưới điều hòa. Cả ba đều có nguyên nhân chủ yếu từ độ ẩm và điều kiện phòng, không chỉ từ tay nghề.

• Bong mép mùa nồm: hơi ẩm ngưng tụ trên tường lạnh làm keo mềm lại. Phòng ngừa bằng tường đã chống thấm, keo phù hợp và thông gió, hút ẩm trong mùa nồm.
• Đốm nấm mốc: thường do dán trên tường chưa khô hoặc tường thấm, đặc biệt với vinyl không thoát hơi.
• Hở mối nối: bật điều hòa, quạt hoặc để nắng chiếu trực tiếp khi giấy đang khô làm keo khô không đều. Thông thường nên giữ phòng ổn định, tắt gió thổi trực tiếp trong một đến hai ngày đầu, theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Nguyên nhân và cách xử lý chi tiết có trong bài giấy dán tường bị ẩm mốc; nguyên tắc chọn vật liệu theo khí hậu có trong bài vật liệu nội thất cho khí hậu nóng ẩm.

Hồ sơ bàn giao nên đủ để chủ đầu tư sửa chữa sau này mà không phải tìm lại thông tin. Tối thiểu gồm:

• Danh sách mã giấy theo phòng, kèm số lô và ảnh nhãn cuộn.
• Phần giấy dư còn lại (nếu có), kèm số lô và nơi lưu kho.
• Loại keo và sơn lót đã dùng.
• Hướng dẫn vệ sinh theo loại giấy.

Số cuộn cần đặt nên được tính ngay từ đầu; xem cách tính số cuộn giấy dán tường. Nếu cần so sánh lại đặc tính từng loại vật liệu, xem các loại giấy dán tường. SEAMATER kiểm tra số lượng cuộn cho khách hàng, khảo sát và lắp đặt giấy dán tường, nên hồ sơ bàn giao có thể được lập cùng đội lắp đặt.