Rèm cản sáng: chọn vải lót blackout, dimout và cách nhiệt cho từng không gian

Rèm cản sáng là rèm được may với lớp lót chặn sáng hoặc bằng vải tự thân có cấu trúc chặn sáng. Rèm thường chỉ có lớp vải mặt hoặc lót mỏng, nên ánh sáng vẫn xuyên qua và làm lộ màu vải khi trời nắng.

Trong dự án, lớp lót có bốn vai trò: kiểm soát ánh sáng, giảm hấp thụ nhiệt từ kính, bảo vệ vải mặt khỏi tia UV và tạo độ rủ cho rèm. Với phòng ngủ, phòng chiếu phim và phòng khách sạn, mục tiêu là tối; với phòng khách và văn phòng hướng Tây, mục tiêu thường là giảm chói và nóng mà vẫn giữ một phần ánh sáng tự nhiên. Xem thêm cách chọn loại rèm theo cửa sổ và không gian để xác định giải pháp tổng thể trước khi chọn lót.

Có năm nhóm vải lót chính: lót thường, dimout, blackout tráng phủ, blackout dệt và lót cách nhiệt. Chúng khác nhau về mức chặn sáng, độ rủ, trọng lượng và cách ứng xử với độ ẩm.

Mức chặn sáng nên được xác nhận bằng thông số của nhà sản xuất cho từng mã vải, vì cùng tên gọi dimout có thể có hiệu quả khác nhau giữa các nhà cung cấp. Khi so sánh mã vải lót trên SEAMATER, nên đối chiếu thông số chặn sáng do nhà sản xuất công bố.

Blackout phù hợp khi người dùng cần ngủ hoặc xem màn chiếu vào ban ngày; dimout phù hợp khi cần giảm chói và nhiệt nhưng không cần tối hoàn toàn. Chọn đúng giúp tránh phòng khách tối và nặng nề một cách không cần thiết.

• Phòng ngủ chính, phòng ngủ trẻ em: blackout, đặc biệt ở phòng hướng Đông đón nắng sớm.
• Phòng khách sạn và resort: blackout kèm xử lý khe sáng, theo tiêu chuẩn thương hiệu nếu có.
• Phòng khách căn hộ, nhà phố: dimout hoặc lót thường kết hợp lớp voan.
• Văn phòng, phòng họp: dimout hoặc rèm cuốn screen để giảm chói màn hình.
• Phòng chiếu phim gia đình: blackout kèm hộc rèm kín và rèm phủ rộng hơn khung.

Có, nhưng ở mức hạn chế. Rèm chống nắng cách nhiệt đặt bên trong chỉ giảm một phần nhiệt, vì phần lớn nhiệt đã đi qua kính trước khi gặp rèm. Hiệu quả tăng khi mặt lót hướng ra kính có màu sáng hoặc phản xạ.

Với kính hướng Tây ở TP.HCM hoặc Đà Nẵng, rèm cản sáng giúp giảm nhiệt bức xạ chiếu trực tiếp vào người và đồ nội thất, đồng thời giảm phai màu sàn gỗ, thảm và bọc ghế. Tuy vậy, giải pháp kính (kính Low-E, kính hộp) và che nắng bên ngoài thường có tác động lớn hơn đến tải điều hòa. Đơn vị thiết kế nên trình bày rèm như một lớp bổ trợ, không phải giải pháp thay thế cho kính.

Một lưu ý thực tế: rèm tối màu đóng kín sát kính trong nắng gắt có thể làm không khí giữa rèm và kính rất nóng. Nên tham khảo khuyến cáo của nhà cung cấp kính về khoảng cách và loại rèm với kính có nguy cơ sốc nhiệt.

Ánh sáng thường lọt qua khe hở quanh rèm chứ không qua vải. Bốn vị trí cần xử lý là phía trên, hai bên, giữa và chân rèm.

Kiểu đầu rèm cũng ảnh hưởng: rèm sóng tạo khe nhỏ giữa đầu rèm và ray nhiều hơn rèm xếp ly; xem các kiểu đầu rèm và phụ kiện đi kèm. Với rèm cuốn blackout lắp lọt lòng, khe hở hai bên là không tránh khỏi; lắp ngoài lòng hoặc dùng ray dẫn hướng sẽ giảm khe này, xem cách đo rèm roman, rèm cuốn trong và ngoài lòng.

Rèm 2 lớp voan và cản sáng là cấu hình phổ biến ở Việt Nam: voan dùng ban ngày để lấy sáng và giữ riêng tư, lớp cản sáng dùng ban đêm hoặc khi nắng gắt. Hai lớp cần hai đường ray độc lập và hộc rèm đủ rộng, thông thường lòng hộc khoảng 25–30 cm.

• Thứ tự lớp: thông thường voan sát kính và lớp cản sáng phía trong phòng, để khi mở lớp cản sáng thì voan vẫn tạo mặt nhìn ban ngày; một số dự án đảo thứ tự để lớp cản sáng kín sát kính hơn. Quyết định nên dựa trên hình ảnh mong muốn và vị trí động cơ.
• Bề rộng hộc rèm: thông thường khoảng 25–30 cm, đủ chứa hai ray, độ dày nếp rèm và đầu động cơ nếu có.
• Kết hợp rèm cuốn: rèm cuốn blackout sát kính và rèm vải voan phía trong là phương án gọn cho căn hộ có hộc rèm nông.
• Điều khiển: với rèm tự động, hai lớp nên được lập nhóm và kịch bản riêng.

Phòng khách sạn cần blackout có thông số chặn sáng rõ ràng, chịu được giặt định kỳ và đáp ứng yêu cầu chống cháy của dự án. Nhiều thương hiệu khách sạn quy định mức tối trong phòng, vì vậy cần đọc kỹ tiêu chuẩn thương hiệu trước khi chọn mã vải.

• Xác nhận yêu cầu chống cháy của dự án với tư vấn PCCC và đề nghị nhà sản xuất cung cấp báo cáo thử nghiệm theo tiêu chuẩn áp dụng; một số vải lót blackout có phiên bản chống cháy riêng.
• Ưu tiên lót tách rời hoặc vải blackout dệt nếu khách sạn giặt rèm thường xuyên.
• Kiểm tra lọt sáng tại phòng mẫu vào giờ nắng gắt, trước khi đặt hàng đại trà.
• Ghi mã vải lót vào hồ sơ bàn giao.

Trên SEAMATER, mẫu vải lót và vải mặt được đặt trong cùng một dự án để kiểm tra độ rủ và màu sắc khi ghép hai lớp. Mẫu cắt cần đặt cọc và khoản cọc được hoàn lại khi đơn hàng được xác nhận.

Vải lót tráng phủ cần được bảo quản khô, cuộn tròn thay vì gấp, và không để trong kho ẩm kéo dài. Lớp phủ có thể dính, nứt hoặc bám mốc nếu bị gập và cất trong môi trường ẩm.

• Lưu kho vải ở nơi khô ráo, kê cao khỏi sàn, nhất là trong mùa nồm ở miền Bắc.
• Vận chuyển rèm đã may trong túi thoáng hoặc treo, tránh gập nếp sắc trên lớp lót.
• Giặt theo hướng dẫn của nhà sản xuất; nhiều loại lót tráng phủ chỉ nên giặt nhẹ hoặc giặt khô.
• Ở phòng ít sử dụng, mở rèm và thông gió định kỳ để hạn chế ẩm đọng giữa rèm và kính.

Thông tin chi tiết về xử lý ẩm cho vật liệu nội thất được tổng hợp trong hướng dẫn chọn vật liệu nội thất cho khí hậu nóng ẩm.