Vệ sinh thảm và bảo quản theo chất liệu: tài liệu bàn giao cho chủ đầu tư và đội vận hành

Phần lớn hư hỏng thảm sau bàn giao đến từ cách vệ sinh sai, không phải từ lỗi sản phẩm. Một trang hướng dẫn ngắn đi kèm hồ sơ bàn giao giúp chủ nhà và đội buồng phòng tránh các lỗi thường gặp: chà mạnh vết bẩn, dùng hóa chất tẩy, lau sàn ướt rồi trải thảm lên ngay.

Trang này được viết để đội dự án có thể trích nguyên các bảng và quy trình vào tài liệu bàn giao. Nội dung chọn thảm theo vị trí nằm tại trang cách chọn thảm trải sàn; trang này tập trung vào giai đoạn sử dụng.

Hướng dẫn dưới đây là nguyên tắc chung cho dự án trong nước; SEAMATER tổng hợp để đội thiết kế tham khảo khi lập tài liệu bàn giao.

Luôn ưu tiên nhãn hướng dẫn của nhà sản xuất gắn trên thảm. Nếu nhãn và hướng dẫn chung khác nhau, làm theo nhãn.

Một tờ hướng dẫn bàn giao thực tế cho mỗi dự án thường gồm: vị trí và kích thước thảm, kiểu dệt và thành phần sợi, loại lót đã dùng, tần suất hút bụi, những gì được và không được làm sạch bằng nước, chu kỳ giặt chuyên nghiệp khuyến nghị, và đầu mối liên hệ khi cần sửa tua rua hoặc sợi bị kéo tuột.

Hút bụi đều đặn là việc bảo quản nền tảng vì bụi cát mài mòn chân sợi theo thời gian. Thông thường, khu đi lại nhiều nên hút bụi vài lần mỗi tuần, khu ít đi lại khoảng một lần mỗi tuần.

1. Hút bụi theo chiều sợi: dùng lực hút phù hợp với kiểu dệt; tắt chổi quay khi hút thảm lông dài, thảm hand-knotted và thảm có tua rua.
2. Tránh hút tua rua: hút song song với tua, không hút ngang qua để tránh cuốn sợi.
3. Xoay thảm: khoảng vài tháng một lần xoay 180 độ để mòn đều và tránh bạc màu một phía do nắng.
4. Che nắng: với phòng hướng Tây hoặc cửa kính lớn, dùng rèm hoặc film để giảm tia UV làm phai màu sợi.
5. Giặt chuyên nghiệp: theo khuyến nghị của nhà sản xuất, thường khoảng 12–24 tháng một lần với thảm nhà ở, sớm hơn với khu đi lại nhiều.

Nguyên tắc chung là thấm, không chà. Chà làm vết bẩn lan rộng, đẩy sâu vào chân sợi và làm xù bề mặt.

1. Xử lý càng sớm càng tốt; lấy phần chất rắn ra bằng thìa hoặc dao cùn.
2. Dùng khăn trắng sạch, thấm từ mép vết vào giữa để vết không lan.
3. Nếu nhãn cho phép, pha một lượng nhỏ chất tẩy rửa dịu với nước ấm, thử trước ở góc khuất.
4. Thấm dung dịch lên vết, sau đó thấm lại bằng khăn sạch với nước sạch để loại bỏ xà phòng còn sót.
5. Thấm khô bằng khăn khô, ép nhẹ; chải sợi theo chiều tự nhiên.
6. Làm khô nhanh bằng quạt hoặc điều hòa chế độ hút ẩm; không dùng máy sấy nhiệt độ cao.

Không dùng thuốc tẩy, chất tẩy có tính kiềm mạnh hoặc bàn chải cứng. Vết bẩn lớn, vết rượu vang, cà phê đã khô hoặc thảm viscose nên giao cho đơn vị giặt thảm chuyên nghiệp.

Mỗi chất liệu chịu nước và lực hút khác nhau. Bảng dưới đây có thể đưa trực tiếp vào tài liệu bàn giao:

Thảm ngoài trời bằng polypropylene hoặc polyester chịu được nước, nên có thể rửa trực tiếp, nhưng phải làm khô cả hai mặt để tránh mốc dưới đáy thảm và trên sàn.

1. Quét hoặc giũ bỏ lá, cát.
2. Hút bụi cả hai mặt nếu có thể.
3. Xịt nước, dùng xà phòng dịu và bàn chải mềm cho vết bẩn; với vết dầu mỡ nhỏ, rắc baking soda lên trước khi chải.
4. Xả sạch xà phòng.
5. Phơi phẳng hoặc vắt lên lan can để khô cả hai mặt, tránh để thảm ướt nằm trên sàn gỗ.
6. Khi cất, cuộn thảm khô, để nơi thoáng và kê cách mặt đất.

Ở khu ven biển, nên rửa nước ngọt định kỳ để loại bỏ muối và cát.

Dùng lớp lót chống trượt có kích thước nhỏ hơn thảm và đặt trên sàn sạch, khô. Đây là biện pháp chính để giảm nguy cơ vấp ngã, đặc biệt ở thảm hành lang và thảm cửa ra vào.

• Cắt lót nhỏ hơn thảm mỗi cạnh, thông thường khoảng 5 cm với thảm nhẹ và khoảng 7–8 cm với thảm nặng, để mép thảm ôm xuống sàn.
• Lau sàn sạch và để khô hoàn toàn trước khi đặt lót; bụi và hơi ẩm làm giảm độ bám.
• Không hút bụi trực tiếp lên lót.
• Kiểm tra định kỳ: lót cũ có thể chai cứng và mất độ bám.
• Trên sàn gỗ, chọn lót tương thích với lớp hoàn thiện sàn.

Độ ẩm là rủi ro chính với thảm tại Việt Nam: thảm ẩm lâu ngày sinh mùi, mốc ở mặt đáy và có thể làm hỏng sàn gỗ bên dưới. Nguyên tắc là không bao giờ để thảm nằm trên bề mặt ướt.

• Sau khi lau sàn, chờ sàn khô hẳn rồi mới trải thảm lại.
• Mùa nồm ở miền Bắc: đóng cửa, chạy hút ẩm, lật kiểm tra mặt đáy thảm định kỳ.
• Không đặt chậu cây trực tiếp lên thảm; nước tưới có thể thấm xuống đáy mà không thấy.
• Khi cất thảm: hút bụi, làm khô hoàn toàn, cuộn mặt sợi vào trong, bọc bằng vải thoáng khí thay vì nilon kín, để nơi khô và kê cao khỏi sàn.

Các nguyên tắc chung về vật liệu nội thất trong điều kiện nóng ẩm có tại trang vật liệu nội thất chống ẩm. Với khách sạn và nhà hàng, quy trình vệ sinh thảm cần được lập riêng theo khu vực, xem trang thảm khách sạn. Đội dự án nên yêu cầu nhà cung cấp cung cấp hướng dẫn bảo quản theo từng mã thảm để đưa vào hồ sơ bàn giao. SEAMATER có thể giải đáp thắc mắc về thảm trong danh mục, kể cả thảm làm riêng theo kích thước, màu và thiết kế.