Nội thất ngoài trời cho khí hậu nhiệt đới và ven biển: chọn vật liệu bền

Nội thất ngoài trời tại Việt Nam chịu bốn tác nhân chính: bức xạ UV mạnh quanh năm, mưa lớn theo mùa, độ ẩm cao kéo dài và không khí chứa muối ở các dự án ven biển. Mỗi tác nhân gây ra một kiểu hư hỏng riêng, nên spec cần trả lời cho từng tác nhân.

• UV: làm phai màu vải, giòn nhựa, bạc màu gỗ và phấn hóa lớp sơn.
• Mưa và độ ẩm: làm mút giữ nước, sinh nấm mốc, gỗ trương nở và mối ghép lỏng.
• Muối: ăn mòn thép, inox mác thấp và các điểm hở trên lớp sơn nhôm; khu vực sát biển ở miền Trung và Nam Trung Bộ là môi trường đòi hỏi cao về chống ăn mòn.
• Hóa chất hồ bơi: clo và nước muối hồ bơi làm bạc màu vải, ăn mòn kim loại và làm mờ bề mặt đá tự nhiên.

Các nguyên tắc chọn vật liệu chung cho điều kiện nóng ẩm được trình bày trong bài vật liệu nội thất chống ẩm cho khí hậu Việt Nam.

Có. Gỗ teak và một số gỗ cứng nhiệt đới có hàm lượng dầu và tỷ trọng cao, chống mục và côn trùng tự nhiên, nên phù hợp với ngoài trời nếu được chọn đúng cấp gỗ và thiết kế mối ghép phù hợp.

• Màu thay đổi theo thời gian: gỗ teak không phủ hoàn thiện sẽ chuyển sang màu xám bạc sau vài tháng phơi nắng. Đây là thay đổi bề mặt, không làm giảm độ bền. Nếu chủ đầu tư muốn giữ màu mật ong, cần quy trình làm sạch và phủ dầu định kỳ, ghi rõ trong hồ sơ bàn giao vận hành.
• Cấp gỗ: gỗ lõi già có độ ổn định và hàm lượng dầu cao hơn gỗ dác hoặc gỗ rừng trồng non. Spec nên yêu cầu nhà cung cấp nêu nguồn gốc và cấp gỗ.
• Mối ghép và phụ kiện: dùng mộng kèm chốt và vít inox; tránh vít thép mạ kẽm vì sẽ gỉ và làm ố gỗ.
• Nguồn gốc hợp pháp: với dự án có yêu cầu bền vững hoặc xuất khẩu, yêu cầu chứng nhận nguồn gỗ như FSC.

Nhôm sơn tĩnh điện là lựa chọn phổ biến cho khung nội thất ngoài trời vì nhẹ và không gỉ đỏ; inox 316 phù hợp cho chi tiết lộ ra ở khu vực ven biển. Chất lượng của cả hai phụ thuộc vào thông số cụ thể, không chỉ tên vật liệu.

Nhôm sơn tĩnh điện

Nhôm không gỉ như thép, nhưng có thể bị ăn mòn dạng sợi dưới lớp sơn nếu khâu xử lý bề mặt trước khi sơn không tốt. Với dự án ven biển, spec nên yêu cầu quy trình tiền xử lý và lớp sơn dành cho môi trường biển, độ dày lớp sơn theo khuyến nghị của nhà sản xuất bột sơn, và kết quả thử phun sương muối. Mối hàn và lỗ khoan cần được sơn kín.

Inox 304 và 316

Inox 304 dùng được trong nhà và ngoài trời xa biển. Inox 316 có thêm molypden nên chống ăn mòn rỗ do clorua tốt hơn, thường được chỉ định cho khu vực gần biển và quanh hồ bơi. Ngay cả inox 316 cũng có thể xuất hiện vết ố trà nếu không được rửa nước ngọt định kỳ.

Thép sơn

Thép sơn hoặc thép mạ kẽm sơn phủ có giá thấp hơn nhưng rủi ro gỉ tại điểm trầy xước. Không nên dùng cho khu vực tiếp xúc trực tiếp với hơi muối.

Bảng dưới đây so sánh các vật liệu bàn ghế ngoài trời chịu mưa nắng thường gặp trong dự án nhà ở, resort và nhà hàng.

Với mây nhựa, spec nên ghi rõ HDPE có chất ổn định UV thay vì “mây nhựa” chung chung, vì sợi PVC giá thấp có thể giòn chỉ sau một đến hai mùa nắng.

Vải ngoài trời nên là acrylic hoặc polyester nhuộm dung dịch (solution-dyed), và đệm nên dùng mút khô nhanh với vỏ tháo rời được. Tổ hợp này giữ màu dưới UV và khô lại sau mưa mà không giữ nước bên trong.

• Nhuộm dung dịch: chất màu được đưa vào sợi khi sợi còn ở dạng lỏng, nên màu xuyên suốt sợi thay vì chỉ phủ bề mặt. Vải nhuộm thông thường phai nhanh hơn nhiều dưới nắng nhiệt đới.
• Độ bền màu ánh sáng: yêu cầu nhà cung cấp cung cấp kết quả thử độ bền màu với ánh sáng (ví dụ theo ISO 105-B02 hoặc AATCC 16) cho đúng mã vải.
• Xử lý chống thấm và chống mốc: nhiều vải ngoài trời có lớp xử lý kỵ nước; lớp này giảm dần theo thời gian và có thể phục hồi bằng sản phẩm chuyên dụng.
• Mút khô nhanh (reticulated foam): cấu trúc ô hở cho nước chảy qua, khác với mút thường giữ nước và sinh mốc. Nên kết hợp với lớp lót đáy dạng lưới để nước thoát.
• Vỏ đệm: có khóa kéo để tháo giặt; chỉ may nên là chỉ chịu UV, vì đường may thường hỏng trước vải.

Thảm ngoài trời bằng sợi polypropylene hoặc PET cũng tuân theo nguyên tắc tương tự; xem hướng dẫn chọn thảm theo kích thước và chất liệu.

Nội thất resort ở khu hồ bơi và bãi biển chịu cùng lúc UV, nước clo hoặc nước muối, cát và cường độ sử dụng cao. Spec cho khu vực này nên được tách riêng khỏi nội thất sân vườn thông thường.

• Ghế tắm nắng nên có lỗ thoát nước, bánh xe hoặc tay cầm để nhân viên di chuyển, và trọng lượng đủ để không bị gió lật.
• Kim loại quanh hồ bơi nên là nhôm có lớp phủ cho môi trường biển hoặc inox 316.
• Vải đệm cần chịu clo và nước muối; yêu cầu thông tin thử nghiệm liên quan từ nhà cung cấp.
• Ô dù và khung che cần thông số chịu gió; ở miền Trung, mùa bão thường tập trung vào nửa cuối năm, cần có phương án hạ và cất giữ.
• Bố trí kho cất đệm gần khu hồ bơi để nhân viên thu dọn hằng ngày hoặc khi có mưa.

Nội thất ngoài trời dự án cũng cần bảng thông số đầy đủ như nội thất trong nhà; các trường cần có được liệt kê trong bài bảng thông số nội thất rời cho dự án.

Bảo quản đúng quan trọng ngang với chọn vật liệu đúng. Quy trình dưới đây nên được đưa vào hồ sơ bàn giao để đội vận hành hoặc chủ nhà thực hiện.

1. Làm sạch khô: phủi bụi, cát và lá trên đệm, khung bằng bàn chải lông mềm.
2. Rửa nhẹ: dùng nước ấm pha xà phòng trung tính, chà nhẹ; tránh chất tẩy mạnh nếu nhà sản xuất vải không cho phép.
3. Xả nước ngọt: xả sạch xà phòng; với khu vực ven biển, rửa nước ngọt định kỳ cho khung kim loại để loại bỏ muối.
4. Phơi khô hoàn toàn: dựng đứng đệm nơi thoáng gió cho khô cả lõi mút trước khi lắp lại vỏ hoặc cất đi.
5. Cất giữ khi mưa bão: đưa đệm vào kho khô thoáng; dùng áo phủ thoáng khí cho khung, tránh phủ kín bằng nylon gây đọng hơi nước.
6. Kiểm tra định kỳ: siết lại vít, kiểm tra điểm trầy sơn, dặm sơn và phủ dầu gỗ theo lịch.

Nội thất ngoài trời nằm trong danh mục nội thất rời của SEAMATER. Đội thiết kế có thể tìm theo vật liệu và môi trường sử dụng, kể cả tìm bằng hình ảnh.

• Mẫu vải ngoài trời dạng cắt (swatch) được đặt trong Dự án, có đặt cọc; mẫu không hoàn lại và tiền cọc được hoàn khi đơn hàng được xác nhận.
• Mẫu hoàn thiện nội thất bằng gỗ hoặc kim loại có thể được cho mượn; cần xác nhận với bộ phận kinh doanh cho từng mẫu.
• Có thể xem vật liệu trực tiếp tại showroom Bonario, nơi đóng vai trò Material & Spec Center.

Tài khoản đã đăng ký xem được thời gian sản xuất (lead time) và tồn kho theo từng sản phẩm; tài khoản trade đã xác minh xem thêm giá. Khi Dự án được gửi đi, yêu cầu báo giá được tạo cho các hạng mục trong Dự án.